Ekonomia i Technika

Paradoks Veblena (inaczej Efekt Veblena) określany też często jako “paradoks / efekt snoba” – związany jest z dobrami najbardziej luksusowymi. Zjawisko to występuje w sferze najbogatszych elit społecznych. Polega ono na zwiększaniu rozmiarów popytu na dobra luksusowe wraz ze wzrostem ich ceny. Posiadanie takiego rodzaju dobra jest metodą zaspokojenia próżności oraz środkiem dowartościowania się. Tak więc popyt na ten rodzaj dóbr jest tym większy i są one tym bardziej pożądane, im mniej ludzi może sobie na nie pozwolić. Zatem paradoksalnie popyt na te dobra rośnie wraz z ceną. Podstawa tego zjawiska wynika z potrzeby pokazania przez najbogatsze jednostki społeczne swojego statusu materialnego poprzez posiadanie rzadkich dóbr luksusowych. Jako przykład tego rodzaju dóbr można wskazać:

• rzadkie dzieła sztuki
• markowe stroje najdroższych projektantów mody
• najdroższe luksusowe limuzyny i sportowe samochody, które wychodzą w bardzo małych nakładach/seriach
• prywatne samoloty i luksusowe jachty często robione na zamówienie

W przypadku paradoksu Veblena wykres popytu będzie bardziej przypominał wykres podaży, niż typowy wykres popytu.